نیز یکی باشیم از جملة قربان ها <br>توضیح: واژگان «کیش» و «ریس» جناس ناقص اختلافی حروفی دارند چون صامت «ک» و «ر» در دو واژة مختلف است. در ابیات زیر نیز واژگانی که دارای جناس ناقص اختلافی حروفی هستند زیرشان خط کشیده شده است. <br>چند نکته: <br>1)جناس ناقص حروفی نیز در آفرینش موسیقی لفظی موثر است. <br>2) جناس میان دو واژه را جناس ناقص می­خوانیم که اختلاف آنها بیش از یک حرف نباشد. برای مثال «یار» و «یاران» جناس نیستند. <br>3) این گونه جناس را قدما مضارع ، لاحق، مطرّف می­نامیدند. <br>نکته: <br>منظور از حرف همان صامت ها و مصوّت های بلند است. <br>حرفی را که در اول و آخر نباشد وسط می­گوییم. <br>جناس ناقص افزایشی: <br>....نام فایل : آرایه ادبی سوم انسانی جناس تام ، جناس ناقص

فرمت : .pptx

تعداد صفحه/اسلاید : 18

حجم : 690 کیلوبایت

بنام خدا
آرایه ادبی سال سوم انسانی
جناس تام ، جناس ناقص
جناس:
1) جناس تام: آن است که کلمات جناس فقط از لحاظ معنی اختلاف دارند و در شکل و صورت ظاهری کاملاً برابرند (یک سانی دو واژه در تعداد و ترکیب واج ها).
2) جناس ناقص: آن است که کلمات جناس علاوه بر معنی در یک صامت یا مصوّت هم متفاوت هستند.
انواع جناس ناقص :
1- حرکتی 2- اختلاف در حروف (اول ، وسط یا آخر) 3- افزایشی (اول، وسط یا آخر)
جناس ناقص حرکتی:
گفتیم اگر کلمات جناس در ظاهر کاملاً شبیه هم باشند جناس تام هستند در غیر اینصورت جناس ناقص هستند.
انواع جناس ناقص:
1- جناس ناقص حرکتی
2- جناس ناقص اختلافی حروف
3- جناس ناقص افزایشی.
-جناس ناقص حرکتی: یک سانی دو یا چند واژه در صامت ها و اختلاف آنها در مصوّت های کوتاه است.
-تکرار صامت ها ، موسیقی درونی مصراع ها را پدید می آورد.
مثال:
شکر کند چرخ فلک از مَلِک و مُلک و مَلَک کز کرم و بخشش او، روشن و بخشنده شدم
توضیح: واژگان و مَلِک، مُلک و مَلَک در صامت ها مشترک اند فقط در مصوّت های کوتاه اختلاف دارند.
واژه های مُلک با واژگان «مَلَک» و «مَلِک» طبق تعریف کتاب جناس ندارد هر چند در متن کتاب درسی جناس ناقص فرض شده اند.
دو نکته:
1)جناس ناقص در افزایش موسیقی لفظی بیت یا مصراع موثر است.
2) قدما این گونه جناس را «جناس ناقص» می نامیدند.
جناس ناقص اختلافی: جناس ناقص اختلافی (حرفی): اختلاف دو کلمه در حرف اول، وسط یا آخر است کلماتی که علاوه بر معنی در یک صامت متفاوت اند.
مثال:
هر تیر که در کیش است گر بر دل ریش آید